Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı tarafından düzenlenen 18. Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Kayseri Bölge Yarışması’na Nevşehir’den katılan öğrenciler, binaları 8 şiddetindeki depremde dayanıklı hale getiren çift yönlü sismik izolatörü tanıttı.
Kayseri, Aksaray, Nevşehir, Kırşehir, Niğde, Sivas ve Yozgat olmak üzere 7 ilden 101 proje, Süleyman Demirel Spor Salonu’nda ziyaretçilerle buluştu.
Nevşehir'den katılan ortaokul öğrencileri, depreme karşı inovatif bir çözüm olan "çift yönlü sismik izolatör"ü geliştirdiler. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu'nun düzenlediği 18. Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Kayseri Bölge Yarışması'nda bu proje, binaları 8 şiddetindeki depremlere karşı dayanıklı hale getiriyor.
Geleceğin Mühendisleri İlham Veriyor
Projenin tanıtımı sırasında, 5. sınıf öğrencileri Beren ve Duru, çift yönlü sismik izolatöre sahip prototip binalarını sergilediler. Amacı hakkında bilgi veren Beren Çakacı, projenin deprem afet bilincini hayata geçirmeyi, çocukların mühendislik sürecini öğrenmelerini ve sağlam, özgün, yıkılmayan bina prototipleri oluşturmalarına katkı sağlamayı amaçladığını belirtti.
Depremlere Karşı İleri Teknolojiyle Hazırlık
Projede görev alan Duru Karakaya, geliştirdikleri sistemin geçmişte yaşanan depremlerde bile binaların ayakta kalabileceğini düşündüklerini söyledi. İzolatörlerin depremin enerjisini absorbe ederek rezonans etkisini engellediğini belirtti ve projenin Kahramanmaraş depreminde de başarılı olabileceğine inandıklarını dile getirdi.
Mühendislik Harikası: Çift Yönlü Sismik İzolatör
Projede kullanılan sistem detaylı bir mühendislik harikası. Binanın alt temelinde bulunan 5 kolonun etrafında tavana sabitlenmiş yerler var. Bu yerlerde sürtünme sarkacı adı verilen bilye sistemleri bulunuyor. Bu sistemler, binaların üst kısmındaki tüm kolonların üstünde yer alır. Ayrıca, ağırlık merkezinden esinlenen bir kolon da bulunur. Bu tasarım, hem yatay hem de dikeyde etkili bir şekilde çalışabilen bir bina prototipi oluşturmayı amaçlar.
Yapay Depremlerle Test Ediliyor
Binaya yapay bir deprem vermek için altında "salınım tabakalı titreşim aracı" adını verdikleri bir spor aleti bulunuyor. Bu alet, binaya yapay bir deprem verirken, ölçümleri gerçekleştiren bir aplikasyonla depremin büyüklüğü izlenebiliyor. Bu sayede, projenin depreme karşı ne kadar etkili olduğu ölçülebiliyor.
Nevşehirli ortaokul öğrencilerinin bu yenilikçi projesi, gelecekte inşa edilecek binaların depreme karşı daha dayanıklı olmasına katkı sağlayabilir.